Onlangs wist The Telegraph de hand te leggen op een uitgelekt 28-puntenplan van Trump. Een plan dat zo eenzijdig is dat het bijna pijnlijk wordt om te lezen. Vooral Amerika en Rusland lijken er beter van te worden, terwijl Europa en Oekraïne in de wachtkamer worden gezet.
Natuurlijk is het essentieel dat er zo snel mogelijk vrede komt en dat Oekraïners hun leven weer kunnen oppakken, hun steden kunnen herbouwen en hun kinderen weer naar school kunnen sturen. Wie wil dit niet? Maar vrede mag nooit worden gebouwd op willekeur, machtsdenken of Trumpiaanse grootspraak. Vrede die ontstaat uit druk, deals achter gesloten deuren en het wegpoetsen van de werkelijkheid, is geen vrede. Dat is uitstel van het volgende conflict.
Wanneer een Amerikaanse president zich opeens begint te gedragen als voorzitter van de Europese Raad, weet je dat er iets fundamenteel mis zit. In het uitgelekte 28-puntenplan van Trump zou Oekraïne versneld moeten toetreden tot de Europese Unie. Dat klinkt daadkrachtig en bijna nobel, tot je het even goed tot je laat doordringen.
Een Amerikaanse president gaat daar helemaal niet over. Punt! De Europese Unie is geen wingewest van Washington en geen schaakbord waarop een Amerikaanse leider zijn volgende zet mag bepalen. Het besluit over uitbreiding ligt bij de EU zelf en indirect bij haar inwoners.
Die inwoners, onder wie jij en ik, worden niets gevraagd. Sterker nog, de EU wordt bij deze plannen volledig buitengesloten. Geen stoel aan de onderhandelingstafel, geen stem, geen invloed. Alleen het vuile werk en de rekening achteraf. Dat alleen al is reden om deze plannen met grote argwaan te bekijken.
Dan is er nog de ongemakkelijke realiteit van Oekraïne zelf. Laten we eerlijk zijn; corruptie is daar geen randverschijnsel, maar een structureel probleem. Zelfs nu, midden in een bloedige oorlog wordt er nog geld weggesluisd over de ruggen van soldaten en burgers. Terwijl jonge mannen sneuvelen aan het front en families hun huizen verliezen, graait een kleine elite rustig door. Dat is geen detail. Dat brengt mij op de fundamentele vraag of wij dit land, in deze staat, onderdeel willen maken van onze Unie?
En dat alles terwijl Amerika ondertussen een forse compensatie eist voor bewezen steun. Alsof oorlogshulp een investering was met rendementsgarantie. Nog cynischer wordt het wanneer hij samenwerking met de Russen wil aangaan, over de rug van Europa heen, en min of meer alle, door Rusland gepleegde, oorlogsmisdaden op een hoop wil gooien en vervolgens onder het tapijt schuiven. Alsof waarheid een obstakel is dat even uit de weg geruimd moet worden.
Geen gerechtigheid en geen verantwoordelijkheid, maar wel deals (vooral in het voordeel van de Amerikanen; of moet ik zeggen Trump). En liefst snel.
Het is een voorstel doordrenkt van machtsdenken. Van geldzucht. Van geopolitiek opportunisme. Wars van moraal, historie en respect voor Europese soevereiniteit. Het plan is niet gericht op vrede, maar op invloed, grondstoffen en strategisch voordeel.
En wij? Wij mogen straks de economische, politieke en sociale gevolgen dragen. Het is daarom niet gek om dit voorstel “belachelijk” te noemen. Het is een grof disrespect voor zowel Europa als voor Oekraïne.
Een incompetente geldwolf die denkt dat de wereld een vastgoeddeal is met levens als wisselgeld en landen als ruilobject. Wij, in Europa, moeten hier één ding doen: rechtop gaan staan. Geen versnelde toetreding van Oekraïne tot de EU, en al zeker niet onder druk. Geen deals achter gesloten deuren. Geen steun zonder voorwaarden. En vooral: geen beslissingen over Europa, zonder Europa.
Wie bepaalt nu eigenlijk onze toekomst? Als het antwoord niet “wij” is… dan wordt het tijd dat we opstaan en onszelf herpakken. En snel!